Bel gratis: 0800 - 235 2274

Conflictoplossing onder de Kerstboom

“Er zijn mensen die je willen omarmen omdat het Kerstmis is, maar er zijn ook mensen die je willen wurgen omdat het Kerstmis is.”   [Robert Lynd]

Het heilige moeten

De Decembermaand is elk jaar weer een indrukwekkende maand, zeker in deze Coronatijd. Mensen geven er emotioneel geladen betekenis aan die niet alleen voor vrede in huis zorgt. Het woord ‘moeten’ zit ons in december vaak danig in de weg.

Het moét gezellig zijn. Er moét een kerstboom komen en daar moeten cadeautjes onder. Eerste kerstdag moéten we naar haar ouders, tweede kerstdag moéten we naar zijn ouders en met ‘oud en nieuw’ moéten we wat met de buren en vrienden doen.

Conflicten moéten zijn opgelost, want het nieuwe jaar ingaan zonder ruzies te hebben bijgelegd kan natuurlijk niet.

conflictoplossing bij de kerstboom

Helemaal niet als onze vrijheid als sinds het voorjaar van ons is ‘afgepakt’ of nog langer gaat duren omdat ‘anderen’ zich niet aan de Corona afspraken houden om het probleem op te lossen. Of we willen of niet, we moéten met elkaar verder.

Vrede op aard!

De kerstgedachte wordt dan ook gewillig ingezet om ruzies bij te leggen. Daar is natuurlijk niets mis mee. ‘Vrede op aard’ is een mooie aanleiding om een eerste stap te zetten in het oplossen van een conflict. Maar als het jouw kerstgedachte is dat anderen hun conflict ‘moéten’ bijleggen, dan zou ik daar toch enkele vraagtekens bijzetten als ik jou was.

De belangrijkste reden om een geëscaleerd conflict op te lossen is het herstel van een waardevolle relatie tussen mensen of de harmonie in de groep waarvan zij deel uitmaken. Mensen zijn namelijk groepsdieren en samen zijn wij sterker dan alleen. En dat geldt zéker ook op emotioneel vlak.

Die emoties zijn er momenteel in overvloed en Corona en de overheid krijgen de schuld. ‘Ze in Den Haag’ nemen onze vrijheid af en het verlies aan controle, met de ander zijn en je autonoom kunnen voelen, ofwel het verlies aan zelfbeschikking, maakt dat mensen die onbalans willen herstellen. Dat heet systeemdynamiek.

Mensen gaan protesteren om zich gehoord te voelen, ze vernielen bushokjes, en vallen zelfs politie en zorgpersoneel aan.

Neem contact met mij op: 

5 + 9 =

Uit elkaar, Ouderschapsplan verplicht, vaststellingsovereenkomst

Maar aan de andere kant gaan mensen ook juist maaltijden bestellen om de horeca ‘te steunen’ , of applaudisseren voor ‘de zorg’ en verklaren zich solidair. Maar wat mensen eigenlijk doen, is zichzelf een beetje beter laten voelen, omdat het ‘geven’ van een maaltijdopdracht of het geven van applaus een goed gevoel geeft. Namelijk aan jezelf. Je hebt dan weer het gevoel van autonomie, het gevoel van verbonden zijn met de ander en het gevoel van controle hebben. En dat door middel van die horeca bestelling of zorgapplaus. Je zelfbeschikking gaat zo weer ‘aan’ in plaats van dat je je machteloos voelt en angst hebt voor het onbekende.

En dat gebeurt dus ook rond de feestdagen. Het gevoel van steun en verbondenheid, en om dat te kunnen ‘geven’ en zo te kunnen voelen, wordt in ieder reclamespotje aangewakkerd. Mensen mogen (moeten) niet alleen zijn en aan de kerstdis moét harmonie en saamhorigheid heersen.

Reden dat er ineens interventies ontstaan binnen de familie, op het werk of tussen buren. Maar, betreft het hier een interventie voor jezelf of een onbaatzuchtige ondersteuning in de verzoening tussen partijen? Het is logisch dat de familie of een groep graag wil dat leden van die familie of groep een conflict oplossen, het beïnvloedt immers het functioneren en voortbestaan daarvan. Maar weet dat gevoelens van neutraliteit op de proef worden gesteld als de kemphanen, die nu ineens van jou de kwestie moéten gaan oplossen, medestanders gaan zoeken en een achterban creëren om zich gesterkt te voelen in hún gelijk.

Zo kan jouw ‘goede wil’ ineens een uitbreiding en verharding van het conflict veroorzaken, omdat steeds meer mensen betrokken raken, de communicatielijnen verward raken en de partijen niet voor elkaar onder willen doen in het projecteren van de schuld en het bestempelen van het eigen engelengedrag.

Dus, Welkom aan het kerstdiner

Een kerstdiner waarbij partijen met elkaar worden geconfronteerd om zich te verzoenen (zoals op TV) is dan ook een hachelijke onderneming. Het risico is groot dat één van beiden niet komt opdagen, waardoor de andere partij zijn gelijk haalt; “Zie je wel, het ligt niet aan mij!”

Maar vervolgens voelt de organisator van het kerstdiner zich ernstig teleurgesteld en projecteert vervolgens ook deze gevoelens op de wegblijver, waardoor een nieuwe, maar nu twee tegen één situatie ontstaat. Het conflict is nu geëscaleerd op andere gronden dan waarover het oorspronkelijk ging en brei dat maar weer eens recht!

vaststellingsovereenkomst

Een conflict moet eerst uitbranden of je moet vertellen waar de brandslang hangt

Als een conflict nog geen duidelijke uitkomst heeft, is verzoening géén optie. Dus als partijen uit fatsoen voor de organisator komen opdagen, doen ze dat niet voor elkaar. Gegarandeerd dat het conflict dan als een veenbrand ondergronds zal verder branden en op zeker moment weer zal oplaaien.

Voordat mensen tot verzoening kunnen overgaan, is de gedachte vaak dat er een winnaar en verliezer moet zijn en één van de partijen excuus moet aanbieden. Dat veroorzaakt dan een patstelling waarin beide partijen blijvende schade oplopen en een oplossing steeds verder weg lijkt.

Immers, er ontstaat een machtsverhouding in plaats van een verzoening op basis van gelijkwaardigheid. Extra schade kan dan zijn dat ook de groep om de partijen heen ook verdeeld raakt of het conflict in de toekomst op een ander vlak wordt uitgevochten.

Het gesprek

Zolang de kemphanen nog niet aan een beëindiging van het conflict toe zijn, elkaar willen vergeven en zich kunnen verzoenen met de gekozen oplossing, dan is een gesprek noodzakelijk waarin beiden zich in gekend kunnen voelen.

Dat bereik je door onderstaande regels te hanteren:

  • De gespreksleider moet capabel zijn om een conflict te kunnen hanteren en niet op zoek zijn naar eigen gemoedsrust en de wens om ‘vrede op aard’ te vinden.
  • De gespreksleider heeft geen mening en is niet bang als de discussie weer even oplaait, maar dit kan zien als een noodzakelijk proces om emoties te delen.
  • Scheid vervolgens de mensen van het probleem
    • Dat iemand iets verkeerds heeft gedaan maakt die persoon nog niet tot een slecht mens
  • Concentreer je op de onderliggende belangen en niet op de posities
    • Als iemand heeft gelogen gaat het meestal niet om dat hij gelogen heeft, maar over het gevoel elkaar in de toekomst nog te kunnen vertrouwen
  • Zoek naar oplossingen in wederzijds belang
    • Beiden moeten iets aan een oplossing hebben en het moet hun oplossing zijn, niet wat de bemiddelaar of de groep wil
  • Creëer zoveel mogelijk oplossingen voor een besluit te nemen
    • Mensen zijn geneigd meteen een eerste oplossing uit te werken. Zoek eerst eens naar meerdere oplossingen en kies dan die oplossing die voor beiden het beste werkt

De broodnodige verzoening

Een goed gesprek zoekt niet naar wie gelijk heeft, maar richt zich op de effecten van het conflict en de wens samen iets anders te willen dan dat. Het is dus beter te zoeken naar iets dat bindt, maar met erkenning voor wat is gebeurd zonder dat iemand een knieval moet maken.

Het gezamenlijk belang van de partijen én hun omgeving is het nieuwe ‘zijn’. Het is de veilige situatie waarin iedereen wil kunnen verkeren.

Soms is er echt wel een ‘gelijk’ nodig. Als iemand echt een ander heeft beschadigd, kom je niet weg met alleen maar naar de toekomst kijken. Een excuus is dan nodig. Maar een excuus dient waardig te zijn voor beiden. Het moet oprecht aangeboden worden, maar ook oprecht moeten worden ontvangen, door het gemeend te aanvaarden. Anders is het gewoon een ‘momentje om verder te kunnen’, ofwel een compromis en compromissen zijn maar beperkt houdbaar.

Verzoenen en troosten helpt de verliezer de wonden te likken en zich weer aan te sluiten bij de groep, maar óók de winnaar heeft baat bij een verzoening. Zo voorkomt hij of zij dat de groep hem of haar de schuld geeft voor het wegblijven van de ander.

Verzoening gebeurt alleen als de kans niet te groot is dat de ander een gebaar tot verzoening afwijst. Een bemiddelaar kan partijen daarbij helpen door de veiligheid te bieden die nodig is.

Zo helpen mediators of een wijze oom of tante de conflictgenoten bij het herstellen van positief sociaal gedrag door hen opnieuw een plaats in de groep te geven.

Het helpt tevens om ten overstaan van elkaar of de groep een duidelijk gebaar te maken van de verzoening. Bijvoorbeeld door sorry te zeggen en het lichamelijk contact te herstellen dat bij een intieme relatie hoort, zoals door elkaar een hand geven, of te omhelzen. Door samen iets positiefs te doen geeft dat een signaal aan elkaar en aan anderen af dat het conflict is bijgelegd.

En dan, ja pas dan, wens ik je een Fijne Kerst en een nog veel gelukkiger nieuwjaar!

Dit artikel is geschreven door Jeroen Ketelaars.

Hij is conflictpsycholoog en mediator en ondersteunt mensen in het vinden van oplossingen bij conflict.

Uit elkaar, Ouderschapsplan verplicht, vaststellingsovereenkomst

1 + 2 =

Ouderschapsplan; Waarom zou je een ouderschapsplan maken?

De Mediation Podcast. Helaas komt het tegenwoordig vaak voor dat na afloop van de scheiding opnieuw een ouderschapsplan willen maken. Dit komt omdat er vooraf te weinig tijd in het ouderschapsplan is gestoken. Hierdoor is een ouderschapsplan ontstaan dat in de praktijk niet werk

Wat maakt een goede mediator?

Als je jouw huwelijk wilt laten ontbinden zal je bij de rechter...

#3: Echtscheidingsconvenant, wat komt er bij kijken?

Bij beëindiging van je huwelijk, wil de rechter ook je echtscheidingsconvenant zien. Waar moet dit aan voldoen en wat is verstandig om op te nemen in je ouderschapsplan?

#1 Van A tot Uit elkaar – podcast

De Mediation Podcast – Met deze Podcast bieden we je een overzicht en inzicht in het vak mediation. Dus ga je uit elkaar, dan wil je een gerichte keuze maken voor je scheiding tussen een mediator, advocaat, zelf doen.

Pin It on Pinterest

Share This